مجله شماره صفر: ذهن

شماره صفر: ذهن
از مفهوم ذهن برداشت‌های متفاوتی می‌توان داشت و جهت شفاف شدن این مفهوم، معنای آن را واکاوی خواهیم کرد.
واژه ذهن در فرهنگ لغت به معنای خرد، هوش، درک، فهم، استعداد، خاطر، ضمیر، فکر، قلب و مغز است. ذهن در زبان انگلیسی با واژه Mind شناخته می‌شود و به معنای بخشی از فرد است که به‌وسیله آن بخش اندیشه، علت‌یابی، احساس و یادآوری انجام می‌گیرد. واژه Mind در زبان انگلیسی مترادف‌هایی ازجمله Psych (روان)، Head(سر)، Consciousness (هوشیاری)، Brain (مغز) دارد. ریشه این واژه به زبان لاتین برمی‌گردد که عبارت است از Ment به معنای نتیجه عمل یا شرایط حاصل از یک عملکرد. قدمت استفاده از واژه ذهن در زبان انگلیسی به قبل از قرن دوازده میلادی برمی‌گردد. ازآنجایی‌که بسیاری از مفاهیم روان‌شناسی ریشه در متون فلسفی دارد، مفهوم ذهن هم در فلسفه از دیرباز چالش‌برانگیز بوده و نظر بسیاری از فیلسوفان و سپس روان شناسان را به خود جلب کرده است. هریک از فیلسوفان و روانشناسان مختلف نظریه‌های خود را ارائه دادند و دیدگاه‌هایشان را بیان کردند اما هنوز معنای مشخصی برای مفهوم ذهن وجود ندارد؛ اما ما در اینجا با جمع‌آوری و کنار هم گذاشتن آراء مختلف سعی کرده‌ایم نتیجه‌گیری کرده و تعریفی شایسته از ذهن ارائه دهیم.

ملجه شماره صفر: ذهن

سخن سردبیر

اساساً ما در حوزه علوم انسانی در ایران فرایندی به نام «تولید» نداریم. این گفته را جزئی‌تر کرده و منحصراً به رشته روان‌شناسی می‌پردازیم. روان‌شناسی را چه علم بدانیم و چه نه باید دربارۀ این بحث هم‌سخن باشیم که به عمر چند ده‌ساله این رشته (روانشناسی) ما هیچ زمینه تولیدی‌ای نداشته‌ایم. واضح‌تر بگوییم: ما هیچ اندیشه‌ای را در حوزه روان‌شناسی متولد نکرده‌ایم و همیشه از نظریات و متون دیگر استفاده کرده‌ایم.
ماحصل پژوهش‌ها و پایان‌نامه‌های افراد متخصص در حوزه روان‌شناسی که شاهدی بر این مدعا است. کار تألیفی یعنی آنچه برآمده از اندیشه و تفکر باشد، به‌ندرت در کتابخانه دانشکده‌هایمان پیدا می‌شود اگر سخن گزافه نگفته باشیم درواقع چیزی که با آن روبه‌رو هستیم «فقر خلاقیت» است. اساس مقاله‌های دانشجویان و دیگران بر پایه سیستم ارجاع دهی به متون دست‌اول است. یعنی از همان ابتدای نگارش و پژوهش ما این بدعت را می‌گذاریم که نوشته‌هایمان دست‌دوم یا دست چندم باشد. تلاشی برای حصول نتیجه‌ای بکر و بدیع نمی‌کنیم و می‌خواهیم برحسب عادت از آراء و نظریات دیگران استفاده کنیم.
روان‌شناسی ما شبیه کشوری است که سینما دارد اما نمی‌تواند یک فیلم بسازد. این ادعای بزرگی است و اساساً رسیدن به آن شاید به عمر روان‌شناسی امروز در ایران زمان ببرد. به همین دلیل مجله «بهروان» نوزادی است که زندگی برون رحمی را آغاز کرده و در مرحله حسی – حرکتی قرار دارد. او مسیری را باید بپیماید تا به «خودشکوفایی» برسد. این مسیری طولانی است. چون می‌خواهد تمامیت در برابر ناامیدی، تولید در برابر رکود صمیمیت در برابر انزوا، هویت‌یابی در برابر آشفتگی هویت، کوشایی در برابر حقارت، ابتکار در برابر احساس گناه، خودمختاری در برابر شک و تردید و اعتماد در برابر بی‌اعتمادی داشته باشد. این نوزاد شاید در ادامه رشدش توانست بخش عظیمی از کوه یخ را با کمک از کهن‌الگوها روی سطح آب بیاورد و دست‌آخر سر مزار آلبرت کوچولو برود و برایش عروسک خرگوش و موش سفید ببرد تا شاید آلبرت بالاخره با خرگوش‌ها و موش‌ها آشتی کند.
شماره ذهن با نهایت احترام به پروفسور حبیب دوانلو به سبب نظریه بدیع و بی‌بدیلشان در حوزه روانکاوی بانام روان پویشی کوتاه‌مدت تقدیم می‌شود.

درباره مجله بهروان

مجله بهروان، مجله‌ای بین رشته است که با نوآوری خود بین رشته روانشناسی و سایر حوزه ها اعم از هنر، ورزش، ادبیات، جامعه شناسی، سیاست و … پیوند بر قرار کرده است. مجله بهروان در هر شماره ای به یک موضوع مشخص، در بخش های متفاوت می پردازد و به آن موضوعات با عینک روانشناسی می نگرد. مجله بهروان زمانی متولد شد که خواندن مجله به دست فراموشی سپرده شده بود. مجله بهروان ما برای اینکه خودش را به اطرافیان اش نشان دهد، نیازمند ذهن باز اطرافیان برای باور کردنش بود. خدا را شاکریم که اطرافیان اش  باهوش بودند و مجله بهروان را باور کردند. روزگار گذشت و ما شاهد رشد مجله بهروان مان بودیم که ناگاه نگران شدیم که مبادا مجله بهروان با در انزوا رفتن و سکوت کردنش دچار اتیسم شده باشد. بررسی کردیم و خیالمان راحت شد که مجله بهروان ما اتیسم ندارد و شاد شدیم. آنقدر شاد شدیم که تصمیم گرفتیم شادی‌مان را با مردم به اشتراک بگذاریم. روزها سپری شدند و مجله بهروان ما بزرگ و بزرگ‌تر شد. آن‌قدر بزرگ شد که عشق ورزیدن را آموخت و عاشق شد، عاشق یادگیری. او آن‌قدر عاشق بود که تصمیم گرفت به خاطر عشق اش به مدرسه برود و خودش را بسازد. مجله بهروان ما یک سری به مدرسه زد، درس خواند و چون باهوش بود خیلی سریع مدرسه‌اش را تمام کرد و وارد دانشگاه شد. وارد دانشگاه شد تا شاید بتواند آینده‌اش را بسازد. آینده‌ای درخشان که قرار است سرشار از تغییرات شگرفی برایش باشد. امیدواریم مجله بهروان ما بتواند با تغییرات مسیر زندگی‌اش سازگاری کند و به تغییرات مثبت زندگی اش متعهد باشد. به امید اینکه مجله بهروان ما بتواند روزگار خوشی را برای خود و خوانندگان اش بسازد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن