شماره چهار: عشق

و عشق معجونی مرموز است

 

پاره‌ای از بخش سیزدهم– تنور – مصاحبه اختصاصی بهروان با ژان فرانسوا دورتیه

ترجمه: مرجان گلریز

ژان فرانسوا دورتیه متولد 1956 فرانسه جامعه‌شناس سردبیر نشریه «علوم‌انسانی» و «دایره روان‌شناسی»

آثار او:  گستره شناخت، 2009(نشر خجسته، ترجمه جلال‌الدین رفیعی‌فر)   انسان‌ها و طریقه استفاده از آن‌ها، 2009

انسان، این حیوانِ عجیب(انسان‌شناسی)،  2012(نشر خجسته، ترجمه جلال‌الدین رفیعی‌فر)  به‌دنبال چه می‌دوی؟، 2016   کار راهی برایِ بقا، 2017

  1. از نظر ژان فرانسوا دورتیه «عشق» به چه معناست و چه تعریفی دارد؟

پیش از هر چیزی باید یاد‌آوری کنیم که عشق، تجربه‌ای شگفت‌انگیز برای آدمی‌ست. اما وصف آن به‌آسانی در یکی دو کلمه نمی‌گنجد. عشق چیست؟ مثلاً مردی، زنی را ملاقات می‌کند، زنی، مردی را ملاقات می‌کند، چند کلمه‌ای بین‌شان رد‌و‌بدل می‌شود، به‌هم لبخند می‌زنند و شب‌هنگام، هر‌کدام‌ به ملاقاتی که داشته‌اند فکر می‌کنند و احتمالاً قلب‌های‌شان شروع می‌کند به تندتر زدن. یعنی؛ آن‌ها در دامِ عشق افتاده‌اند. تمایل بسیار زیاد برای دوباره دیدن هم‌دیگر سراغ‌شان می‌آید:

«دوباره او را ببین، دوباره او را ببین…»

در حالِ حاضر چه اتفاقی افتاده؟ آیا می‌توانیم این احساس را کالبد‌شکافی کنیم تا به ذاتِ آن پی ببریم؟ ابتدا باید به‌این‌نکته توجه کنیم که اصطلاحِ «دوست داشتن»، صحبت‌کردن درباره چیزهای مختلف بوده و کاملا متفاوت از عشق بیان می‌شود. برای مثال، ما در فرانسه از این کلمه برای عشق بین زن و مرد، عشق به فرزندان و عشق به‌کار استفاده می‌کنیم. می‌گوییم: «دوستت دارم»، درست مثل وقتی که می‌گوییم «شکلات را دوست دارم.» بنابراین، این هیچ کمکی به تحلیل و واکاوی احساسات نمی‌کند. در زبان انگلیسی آن‌ها را تفکیک می‌کنیم و می‌گوییم like و love، ولی باز هم این هیچ کمکی به ما نمی‌کند. اولین کاری که باید کرد این است که به‌معنیِ محدود‌شده عشق، یعنی «عشق رمانتیک» به‌طور گسترده و مفصل‌تری پی ببریم، چون ما شریک عشقی خود را همانندِ فرزندان‌مان دوست نداریم. یعنی جنس دوست داشتن‌مان کاملا متفاوت است.

فلاسفه یونان باستان، به 5 یا 6 احساس متفاوت پی بردند. «اِروس» به معنای عشق جنسی، خدای عشق در اسطوره‌های یونان، «آفرودیت» (الهه عشق شهوانی) و در مقابل آن، «عشق پاک» که به عشق افلاطونی معروف است. در کنار «اِروس»، «فیلیا»( دوست‌داری و طرف‌داری) نیز وجود داشته است، یا «اِستورگه» (مهر‌و‌محبت) مانند عشق مادر به فرزند یا عشق به خانواده، «آگاپه»(عشق به هم‌نوع) و در آخر «فیلان‌تروپی»(انسان‌دوستی: عشق به بشریت به‌طور کلی). هر‌یک از این احساسات می‌تواند کمابیش پیامد‌های دیگری را برای افراد ایجاد کند. به‌طورِ مثال «فیلیا» می‌تواند منجر به از‌خود‌گذشتگی، آگاپه موجب خیرخواهی، و انسان‌دوستی‌ای که می‌‌تواند ثمره‌اش محبت باشد.

و این اولین راه برای شناسایی انواع مختلف عشق است. امروزه، روان‌شناسان عشق به شریک زندگی که شامل میل و علاقه شدید است را از «دل‌بستگی» که به عشق به والدین مربوط می‌شود‌، متمایز می‌دانند. دوستیِ بدون شک‌و‌تردید مخلوط دیگری از احساسات را شامل می‌شود.

ادامه مطلب را در بهروان شماره چهارم (عشق) بخوانید.
خرید از سایت: behravanmag.com
نسخه الکترونیکی: jaaardotcom
خرید حضوری: پیشخوان دکه‌ها و کیوسک‌های روزنامه‌فروشی و کتاب‌فروشی‌های نشرِ چشمه

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن