قاصدک

عصرجدید

نویسنده: سید محمد هادی موسوی

پس از پایان اولین دوره مسابقات عصرجدید، تحلیل‌های مختلفی له و علیه این برنامه منتشر شده است. عصر جدید، مدل ایرانی برنامه  America’s Got Talent شبکه NBC آمریکا بوده که تا بحال 14 دوره آن برگزار شده. در سرتاسر جهان نیز کشورهای مختلف این برنامه را با همان شمایل و حتی داورهای مشترک برگزار نموده اند. این برنامه یکی از پر بیننده‌ترین برنامه‌های تفریحی آمریکا و پربیننده‌ترین برنامه شبکه ملی آمریکا است. اما چرا این برنامه و نمونه مشابه آن در کشورهای مختلف منجمله ایران، انقدر مورد استقبال عوام قرار می‌گیرند.
برنامه AGT تلاش نموده بدون ارزش‌گذاری و پیش فرض، افراد مختلف را در یک فستیوال گرد هم آورده و صرفا براساس توانایی‌های فردی آنها، یک رقابت برگزار نماید. از این رو حضور گروه‌هایی از اقلیت جامعه در این مسابقات چشمگیر شده چنانکه در آخرین فصل این مسابقه، گروه هایی از هند، لبنان و اوکراین به مراحل پایانی رسیده‌اند. سه نفر با معلولیت جسمی وارد مراحل پایانی شده‌اند، چند کودک زیر ۱۵ سال در بین شرکت کنندگان نهایی هستند و…
در حقیقت این برنامه‌های استعداد یابی، راه میان‌بری جهت معرفی افراد و قابلیت‌های پنهان در لایه‌های زیرین جامعه است. ورود به مرحله نهایی برای برخی از شرکت کنندگان به منزله پایان تمام مشکلات و گرفتاری‌ها بوده و عکس العمل آنها هنگام دستیابی به این موفقیت، نشان از اهمیت این امر است. بسیاری از این افرادی که در شرایط عادی از طرف جامعه و لایه‌های قدرت طرد شده‌اند، بعد از حضور در این برنامه، تبدیل به یک چهره مشهور و اصطلاحاً سلبریتی می‌گردند.
برنامه استعداد یابی، در حقیقت یکی از مصادیق دموکراسی است. دموکراسی را شاید بتوان جاده دو طرفه ورود توده مردم به طبقه حاکم و بازگشت طبقه حاکم به توده مردم نامید. طبقه حاکم صرفاً، طبقه سیاسی و حاکمیتی نبوده و شامل طبقات اقتصادی، فرهنگی، هنری، ورزشی نیز می‌گردد. از این رو دموکراسی در حقیقت نه مشارکت مردم در انتخاب حاکمان و خبرگان، که شار چرخش قدرت بین توده و حاکمیت و تبدیل توده به نخبه است. همانگونه که در عالم سیاست می‌بایست راه ورود هر فرد صاحب اندیشه و با قابلیتی به ساختار قدرت باز باشد، در بقیه عوالم نیز این امر لازم و ضروری است. هنگامی که این راه باز نباشد، توده‌ها به روش‌های غیر معمول خود را به لایه‌های قدرت نزدیک می‌کنند؛ توسعه اپوزیسیون افقی، موسیقی زیر زمینی، گالری های زیر زمینی و…نمونه هایی از این تلاش‌هاست.
توده‌های مردم (حتی در کشورهای پیشرفته) که راه دستیابی به ساختار قدرت سیاسی، اقتصادی، فرهنگی را سخت و پر صعوبت قلمداد می‌کند با دیدن برنامه‌های استعداد یابی و “یک شبه ره صد ساله رفتن”، بخشی از آلام و کمبودهای خود را فراموش نموده و موفقیت یک هم نوع و هم طبقه خود را موفقیت خود قلمداد می‌نمایند، از این رو، مخاطب عام این برنامه‌ها را با دقت و علاقه، پیگیری می‌نماید. از نگاه اسطوره شناسی، شاید بتوان برنامه‌های استعداد یابی را مدل امروزی جنگ گلادیاتورها نامید که مردم طبقه متوسط و ضعیف جامعه، پیروزی و شکست قهرمان خود را پیروزی و شکست خود تلقی نموده و با آن زندگی می‌کنند.
هر قدر راه دستیابی توده‌ی مردم به ساختار سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه هموار شود، می توان ادعا نمود دموکراسی، محقق شده است. به عنوان مثال تعداد فقرایی که در دهه اخیر آمریکا توانسته‌اند از فقر مطلق (طبقه ضعیف و توده مردم) به ابرثروتمند بودن برسند، افزایش چشمگیری داشته است. حدود ۱۰ درصد از ابرثروتمندان آمریکایی از طبقه فقیر و حدود ۲۵ درصد از آنها از طبقه متوسط در جامعه رشد کرده‌اند درحالیکه ۵۰ سال قبل فقط ۰/۱ درصد از طبقه فقیر توانسته بودند وارد باشگاه ابرثروتمندان شوند.
همین روند در دیگر زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ورزشی در کشورهای پیشرفته وجود دارد و طی سال‌های اخیر، روند پرشتابی گرفته است. تنوع نمایندگان کنگره آمریکا در دوره اخیر شاهدی بر این ادعاست. نمایندگانی مانند «الهان عمر» مهاجر سومالیایی و آموزگار سابق، «رشیده طالب» مهاجر فلسطینی و کارگر کارخانه فورد، «الکسَندریا اکاسیو-کورتز»، جوان‌ترین زن عضو کنگره که تا پیش از نمایندگی ، پیش خدمت رستوران و آموزگار مدرسه بود نمونه‌های قابل توجه حضور توده‌ها در لایه اول حاکمیت هستند.
برنامه استعداد یابی، وقتی می‌تواند نمادی از عصر جدید باشد که متناسب با بقیه ساختارهای ارتقا افراد در جامعه باشد. در چنین شرایطی، موقعیت حضور تمام افراد با تمام سلایق در تمام زمینه‌ها فراهم و دست اندازی مانند نظارت استصوابی، جهت حضور در بدنه قدرت وجود نداشته و هیچ قدرت، نهاد، ایدئولوژی و تفکری، جز نظر مردم، توانایی حذف و جایگزینی افراد حاضر در لایه‌های قدرت را ندارد.

سخن گفتن از آن هم هنوز زود است!

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن