شماره دو: اوتیسم

تبادلات ارتباطي والدین با کودک

نخستين تبادلات ارتباطي والدین با کودک، تعاملات اجتماعی را به او یاد می‌دهد. کودکان تا 12 ماهگی یاد می‌گیرند که ارتباط اجتماعی بین مردم رخ می‌دهد، مردم به یکدیگر علامت می‌دهند و پاسخ می‌گیرند. تبادل اجتماعی به‌طور معمول بر موضوع همگانی متمرکز می‌شود و ارتباط اثر‌بخش شامل تماس چشمی و ابراز هیجان است.
کودکان مبتلا به اوتیسم در جهت‌گیری اجتماعی مشکلاتی را نشان می‌دهند. این کودکان، بیشتر گوشه‌گیر به نظر می‌رسند. فقدان تفاهم اجتماعی موجب می‌شود که آنها در اطلاعات اجتماعی مهم به‌ویژه اطلاعات حاصل از چهره‌های مردم مشکل داشته باشند. هنگام پردازش جلوه‌های چهره‌ایِ دیگران، کودکانی که به‌طور بهنجار رشد می‌کنند در درجۀ اول به چشم‌های دیگران توجه می‌کنند. چشم‌ها در ارتباط با کیفیت هیجان و هدف مردم از برقراری ارتباط، منبع اطلاعاتی مهمی هستند. کودکان مبتلا به اوتیسم بیشتر احتمال دارد که در وهلۀ اول به‌جای چشم به دهان مردم توجه کنند. عقیده بر این است که توجه به دهان در تعامل اجتماعی، اطلاعات خیلی مهمی را نمی‌تواند انتقال دهد. کودکان در 18 و 24 ماهگی توانایی بازیِ نمادین را به‌دست می‌آورند. منظور از بازی نمادین عبارت است از توانایی کودک در اجازه‌دادن به اینکه اشیاء و عملکردهای در دسترس خود را به‌جایِ اشیاء و عملکردهایی که دوست دارد ولی در دسترس او نیست به‌کار ببرد. بازی نمادین را بیشتر بازی وانمودی نیز می‌گویند؛ زیرا کودکان می‌توانند وانمود کنند که چیزی، چیز دیگری را وانمود می‌کند. کودکان مبتلا به اوتیسم هنگامی‌كه شروع به بازی نمادین می‌کنند، بیشتر ساده‌انگارانه و مکانیکی وارد عمل می‌شوند. کودکانی که به‌طور عادی رشد می‌کنند بیشتر در بازی، وانمود ماهرانه‌ای که زمینه‌های خالق و انعطاف‌پذیر را در بر مي‌گيرد، از خود نشان می‌دهند. بازی وانمودی کودکان مبتلا به اوتیسم بیشتر بسیار تکراری و بدون موضوع‌های استادانه و قابل‌انعطاف است. بازی وانمودی سرآغاز سخن گفتن کودکان است. کودکان زمانی به نشان‌دادن بازی وانمودی تمایل پیدا می‌کنند که توانایی بازنمایی‌های ذهنی پیچیده را به دست آورده‌اند. واژه‌ها نمادهایی هستند که اشیاء و رویدادها را بازنمایی می‌کنند. از این‌رو به نظر مي‌رسد كه عقب‌ماندگی در بازی وانمودی ممکن است با عقب‌ماندگی و کمبود در سخن گفتن افراد مبتلا به اوتیسم ارتباط داشته باشد. فقدان بازی وانمودی از سوی کودک 24 ماهه به‌قدری مهم است که می‌تواند نشانۀ اولیۀ اوتیسم باشد. شناخت و درمان این اختلال در طول سال‌های ابتدایی می‌تواند به پیش‌آگهی بهتری منجر شود. کودکان مبتلا به اوتیسم در جنبۀ ویژه‌ای از شناخت اجتماعی به‌ویژه همدلی کمبودهایی را نشان می‌دهند. توانایی افراد برای واکنش به شیوۀ همدلانه به دو توانایی اجتماعی؛ فهمیدن حالت روانی شخص که رفتار او را برانگیخته و اتخاذ واکنش هیجانی مناسب وابسته است. توانایی همدلی به افراد این امکان را می‌دهد که موقعیت‌های اجتماعی را به‌درستی تعبیر و به شیوۀ مناسب پاسخ دهند. کودکان به‌تدریج می‌فهمند که افکار، باورها و نیت‌های مردم سبب ايجاد رفتار آنها می‌شود. کودکان درک می‌کنند که افکار و اهداف دیگران با افکار و اهداف خودِ آنها تفاوت دارد.

درنهایت کودکان مفهومی را به‌دست می‌آورند که روان‌شناسان شناختی آن را نظریۀ ذهن یا ذهن‌خوانی می‌نامند. نظریۀ ذهن در کودکانی که رشد عادی دارند بین 3 تا 5 سالگی نمایان می‌شود. اما کودکان مبتلا به اوتیسم، آسیب‌دیدگی خاصی را نشان می‌دهند. در ‌واقع کودکان مبتلا به اوتیسم، کوریِ ذهن را به نمایش می‌گذارند؛ یعنی اغلب نمی‌توانند درک کنند که دیگران حالت‌های روانی دارند و این حالت‌ها فعالیت‌های آنها را هدایت می‌کنند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن