شماره دو: اوتیسم

مدل‌سازی ویدئویی از جمله روش‌های یادگیری مشاهده‌ای…

بخش ششم/ دایره
نویسنده: مهیا عابدی

مدل‌سازی ویدئویی یکی از روش‌های یادگیری مشاهده‌ای است که در آن رفتارهای مطلوب به‌وسیلۀ نگاه‌کردن نمایش ویدئویی و سپس تقلید‌کردن رفتارِ الگو یا هدف، یاد گرفته می‌شود. در این روشِ مداخله‌ای، تصویرهای ویدئویی و تجهیزاتِ نمایشی برای ایجاد یک مدل تصویری مهارت یا رفتار هدف‌گذاری‌شده استفاده می‌شود. درواقع، نوعی روش آموزش تصویری است که رفتار یا مهارت هدف‌گذاری‌شده توسط فردی که ویدئو را تماشا می‌کند رخ می‌دهد و سپس رفتار یا مهارت تماشا‌شده تقلید می‌شود. انواع مدل‌سازی ویدئویی عبارتند از: مدل‌سازی ویدئویی، خودمدل‌سازی ویدئویی، مدل‌سازی ویدئویی دیدگاهی، مدل‌سازی ویدئویی رهنمودی. برای استفاده‌کنندگان، مدل‌سازی ویدئویی یک ابزار آموزشی تأثیرگذار و ساده در جهت انگیزه دادن به کودکان برای یادگیری از طریق یک وسیلۀ تصویری ترغیب‌کننده و مفرح است.

مدل‌سازی ویدئویی رهنمودی شامل جداسازی مهارت به چند مرحله است و ضبط هر مرحله به‌همراه مکث‌های مشخص که در طول آن یادگیرنده می‌تواند در انجام آن مرحله قبل از تماشای مراحل بعدی تلاش کند. مدل‌سازی ویدئویی رهنمودی می‌تواند به‌وسیلۀ یادگیرنده و یا به‌وسیلۀ شخصی دیگر که نقش مدل را دارد انجام پذیرد. در مدل‌سازی ویدئویی رهنمودی به‌جای تماشای کل ویدئو، ویدئوهای کوتاه فراهم می‌شود. برای مثال اگر یک معلم بخواهد به دانش‌آموزش نحوه شُستن دست‌هایش را بیاموزد، در مدل‌سازی ویدئویی عمومی معلم از دانش‌آموز می‌خواهد ویدئوی فردی که در حال شستن دست‌هایش است را تماشا کند و مهارت شستن دست را تقلید کند. اما با ویدئوی رهنمودی، معلم ویدئوهای کوتاهی را از شخصی که در حال شستن دستش هست فراهم می‌کند. معلم می‌تواند سه نوار ویدئویی آماده کند. اولین ویدئو نحوۀ بازکردن شیر، خیس‌کردن دست‌ها و استفاده از صابون را نشان می‌دهد. ویدئوی دوم، نحوۀ ساییدن دست‌ها را برای 20 ثانیه نشان داده و ویدئوی آخر نحوۀ آب‌کشیدن دست‌ها را برای 10 ثانیه، خشک‌کردن دست‌ها و بستن شیر را نشان می‌دهد.

خود‌مدل‌سازی ویدئویی عموماً به‌عنوان «مشاهدۀ تصویرهای خود، در حال انجام یک رفتار انطباقی» تعریف می‌شود. در طیِ مداخلۀ خود‌مدل‌سازی ویدئویی، فرد برای تغییر رفتار هدف‌گذاری‌شده به‌تماشای ویدئو‌کلیپ 2 تا 4 دقیقه‌ای از خود که در حال انجام رفتار خواسته‌شده و به‌تصویردرآمده است می‌نشیند، و سپس ویدئوکلیپ را چند بار برای اینکه مهارت جدید را بیاموزد تماشا می‌کند. اما توافق پایینی روی میزان تکرار ویدئوهایی که باید تماشا شود وجود دارد. یکی از توصیه‌ها این است که ویدئو باید روزی یک ‌بار وقتی‌که هدف برای آموزش مهارت جدید است دیده شود و تماشای ویدئو باید در فواصل یک یا دو ‌بار در هفته هنگامی‌که سعی در افزایش عملکرد مهارت‌های حاضر است صورت پذیرد.

درواقع تصویرهای ویدئویی و تجهیزات نمایشی برای ایجاد یک مدل تصویری مهارت یا رفتار هدف‌گذاری‌شده استفاده می‌شود. نوعی روش که رفتار یا مهارت هدف‌گذاری‌شده توسط فردی که ویدئو را تماشا می‌کند رخ می‌دهد و سپس رفتار یا مهارت تماشا‌شده تقلید می‌شود. مرکز توسعۀ حرفه‌ای ملی اختلالات طیف اوتیسم در ابتدا پیشینه‌های تحقیق مبتنی بر شواهد مدل‌سازی ویدئویی را موردِبازنگری قرار داد که نشان از اثربخشی این نمونه‌ها بر روی کودکان با طیف اوتیسم داشت و نتایج خوبی را در بهبود رفتارها و تعاملات اجتماعی نشان دادند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن